ÇOCUKLARDA SİSTİTİ ÖNLEMEK İÇİN 7 İPUCU

İdrar yolu enfeksiyonları arasında en sık rastlananı sistittir. Birçok nedenle oluşabilen sistit şikâyetlerinden doğru bir tedavi programı sonrası kurtulmak mümkündür. Sistit tedavi edilmezse enfeksiyon böbreklere yayılabilir ve ciddi bir sağlık sorunu haline gelebilir. Bu nedenle tekrarlayan sistitlerde altta yatan farklı sebepler araştırılmalı, tedaviye mutlaka devam edilmelidir.

Sistit, Böbrek Rahatsızlığına Yol Açabilir

İdrar yaparken ağrı, yanma-acıma ve sık idrara çıkma ile seyreden sistit bir idrar yolu enfeksiyonudur. Nadir de olsa sistit doğru tedavi edilmezse, böbreklere kadar ilerleyerek ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Anatomik yatkınlık nedeniyle kızlarda erkeklere göre daha sıklıkla görülmektedir. Bakteriler, idrar kesesine dışarıdan idrar kanalı yoluyla, dış genital organlardan, bağırsaklardan veya böbreklerden ulaşabilir.

Sistit 2 türde görülür:

a)      Mikrobik olan sistit:

1.       Akut (ani başlangıçlı ve kısa süreli) sistit

2.       Tekrarlayan- kronik (uzun seyirli) sistit

b)      Mikrobik olmayan sistit (Ağrılı mesane sendromu)

Hastalık genellikle birden gelişmektedir ve sık sık idrara gitme, idrar yaparken yanma-acıma, bazen karın ağrısı ve idrarda kanama gibi şikâyetlere neden olabilir. Yeteri kadar uzun sürede uygun antibiyotik kullanılmaması ve anne-babaların şikâyetler başlar başlamaz hekime danışmadan çocuklarına bilinçsiz ilaç kullanması tekrarlayan sistitin en sık görülen sebepleridir.

Akut Sistit Belirtileri

• İdrar yapmada zorluk

• İdrar yaparken yanma-acıma-sızlama olması

• Sık ve az az idrar yapma

• İdrardan kan gelmesi

• Karnın alt kısmında rahatsızlık hissi

Tekrarlayan Sistit Nedenleri

• İdrar yollarında taş veya tümör

• İdrar kesesinin sinirsel çalışma bozuklukları

• İdrar kesesinden böbreğe idrar kaçağı (vezikoüreteral reflü) olması

• İdrar yollarında darlık, işeme bozuklukları,

• Kronik kabızlık

• Vajinal enfeksiyonlar

Tekrarlayan Sistitlerde Altta Yatan Neden İyi Araştırılmalı

Uzun süreli ve sık tekrarlayan sistitlerde mutlaka uzman yardımı alınması gerekir. Yapılan araştırmalar sonucunda taş hastalığı, bazen tümörler, idrar sisteminde çeşitli nedenlere bağlı tıkanıklıklar ve genişlemeler, mesanenin çalışmasında sinir sistemi problemine bağlı aksaklıklar söz konusu olabilir. Bunların mutlaka araştırılıp ortaya çıkarılması ve tekrarlayan enfeksiyona neden olan etken neyse bu problemin tedavi edilmesi gerekir. Aksi halde enfeksiyon, iltihaplanma tedavi edilse bile tekrarlayacaktır.

Tedavide hastanın şikâyetleri başladığında tam idrar tahlili (TİT) ve idrar kültürü yapılmalı, antibiyotik kullanımına kültür alındıktan sonra başlanmalıdır. Ayrıca kişinin hijyenine dikkat etmesi, varsa kabızlığın giderilmesi, işeme bozukluğu şikâyeti mevcut ise de tedavi edilmesi önemlidir. Bilinçli tedavi yapılmasına rağmen enfeksiyonun tekrarlaması halinde ilk aşamada uzun süreli baskılayıcı idrar yolları antiseptikleri ya da uygun antibiyotikler, gerekirse hormonal ilaç tedavisi kullanılması önerilir.

Ağrılı Mesane Sendromu

“Ağrılı mesane sendromu” da denilen mikrobik olmayan sistitte mesane çeperi önemli ölçüde kalınlaşır ve mesanenin çalışma kapasitesini sınırlar. Nedeni tam olarak bilinmemektedir. İdrar kesesini döşeyen ve idrarın daha içerideki tabakalara geçmesini engelleyen örtünün çeşitli nedenlerle hasar görmesi ve idrarın iç tabakalara nüfus ederek kimyasal iltihaba sebep olması olarak açıklanabilir. Hastalarda genellikle uzun zaman içerisinde yavaş yavaş artarak ilerleyen sık idrara gitme, gece sık idrara kalkma, idrarını hissettiğinde göbek altında ağrı yakınmaları olur. En önemli belirti ağrıdır. Ağrı, idrar yapınca hafifler. İdrarın uzun süre tutulması halinde ağrıyla birlikte idrarda kanamalar olabilir. Sebep bakteriler olmadığı için hastalar antibiyotiklerden fayda görmez.

Sistiti Önlemek İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler:

1. Bol miktarda sıvı, özellikle su için.

2. Sık sık idrara çıkın. İdrar yapma isteği hissederseniz tuvalete gitmeyi geciktirmeyin. Okulda tuvaletinizi tutmayın.

3. Kız çocuklarında dışkılamadan sonra önden arkaya doğru silin. Bu, anal bölgedeki bakterilerin vajinaya ve üretraya yayılmasını önler.

4. Enfeksiyonlara yatkınsanız, küveti doldurup banyo yapmak yerine, ayakta duş almak bunları önlemeye yardımcı olabilir.

5. Genital bölge çevresindeki cildi nazikçe yıkayın. Ancak sert sabunlar kullanmayın veya çok sert yıkamayın. Bu bölgedeki hassas cilt tahriş olabilir.

6. İdrara sıkıştığınızda mesanenizi mümkün olan en kısa sürede boşaltın. Bakterileri temizlemeye yardımcı olması için de dolu bir bardak su için.

7. Genital bölgede deodorant spreyleri veya hijyen ürünleri kullanmaktan kaçının. Bu ürünler üretrayı ve mesaneyi tahriş edebilir.