ZOR ZAMANLARDAN GEÇERKEN YAŞANAN RUHSAL TRAVMALARDA SAĞLIKLI PSİKOLOJİ İÇİN 10 ALTIN KURAL

Ruhsal travmalar, bedensel hastalıklar kadar önem taşıyor. Dünya genelinde 450 milyon kişi ruhsal hastalıklardan etkileniyor. Günümüzde yaşam boyu bir ruhsal hastalıkla karşılaşma olasılığı %30 olarak belirtiyor. Bu da her 4 kişiden 1’inin yaşamı boyunca bir ruhsal hastalık geçirmesinin söz konusu olduğunu gösteriyor.

Ruh Sağlığı İçin “Biyopsikososyal Denge” Çok Önemli

Bir insanın tam olarak sağlam, sağlıklı olması demek, birbirleri ile dengede olması gereken 3 yönü ile değerlendirilmesi gereken bir konudur:

1.       Biyolojik (Fiziksel, Bedensel) yönü ile: Organlar ve sistemler

2.       Psikolojik (Ruhsal, Zihinsel) yönü ile: Duygusal yetiler ve olaylar karşısında hissedilen duygu ve düşünceler

3.       Sosyal yönü ile: Yaşadığı çevre ve toplumla ilişkiler

Bir birey yaşamını kendisi dışında ailesiyle, yakın çevresiyle, içinde yaşadığı toplumla, okuduğu okulla ve çalıştığı işle yoğun bir etkileşim içinde sürdürür. Eğer bu ilişkilere bağlı etkileşim sürecinde denge, uyum ve doyum varsa bireyin ruhsal yönden sağlıklı olduğu kabul edilir.

Kendinizi Tükenmiş Hissediyorsanız…

Özellikle içinden geçilen zor zamanlarda yaşanabilecek ruhsal travmalar kişinin biyopsikososyal yapısını bozar ve kişinin yaşam kalitesini önemli ölçüde etkiler:

1.       Kişinin işlevselliğini azaltıp gün içerisindeki performansını düşürür.

2.       Ruhsal sağlığı bozulan kişi okulunda veya işyerinde konsantrasyon güçlükleri yaşamaya başlar. Dikkatini toparlayamaz.

3.       Zamanla tahammül gücü azalır ve kişilerarası ilişkileri bozulmaya başlar.

4.       Uyku kalitesi bozulan kişiler, uykuya dalma ve sabah uyanma güçlükleri yaşar.

5.       Kişide zamanla tükenmişlik belirtileri ortaya çıkar:

a.       Halsizlik

b.      Gün içinde yorgun hissetme

c.       Unutkanlık

d.      Enerji azlığı

e.      Hayattan eskisi gibi zevk alamama

f.        Değersizlik düşünceleri

g.       Kaygı ve endişe artışı

Beden Sağlığınızı Da Etkiliyor

Ruhsal sıkıntılar yaşayan kişilerde birtakım bedensel belirtiler de ortaya çıkabilir:

1.       Baş ağrısı

2.       Sindirim sistemi bozuklukları

3.       Cilt reaksiyonları

4.       Yaygın vücut ağrıları

5.       Cinsel fonksiyonlarda bozulma

6.       Çarpıntı

7.       Nefes almada güçlük

Zor Zamanlardan Geçerken Yaşanabilecek Ruhsal Travmalarda Yapılan Başlıca Hatalar

1.       Kendi başına halletmeye çalışma: Ruhsal travma belirtileri yaşayan kişiler yaşadıkları bu durumu gelip geçici bir sorun olarak görerek kendi başlarına üstesinden gelmeye çalışabilir. Bu durum tedavi sürecini daha da zorlaştırabilir.

2.       Alkol ya da madde kullanımına başvurma: Psikolojik durumu ile ilgili çaresizlik hissedenler bu durumu alkol ya da madde kullanarak geçirmek isteyebilir. Sahte iyilik hali yaratan bu yaklaşımlar belirtileri daha da kötüleştirir.

3.       Bir tanıdığın önerdiği ilacı kullanma: Zaman zaman yakın çevreden bir kişinin önerisiyle ilaç̧ kullanımına başvurulabilir. Bir uzman önerisi olmadan kullanılan ilaçlar mevcut durumda etkili olmaz.

Ruhsal Travmalarda Psikolojik Destek Alınmalı

Ruhsal travmalar, fiziksel hastalıklar kadar özenle ele alınmalıdır. İçilen geçilen zor zamanlarda kendisinde birtakım ruhsal travma belirtileri fark eden kişi ya da yakın çevresinde bulunan kişiler bu konuda dikkatli olmalı, en kısa sürede bir uzmana başvurulması sağlanmalıdır. Psikolojik destek alma süreci ne kadar erken olursa kişinin yaşayacağı işlev kaybı, bozukluğun ilerlemesi ve riskli davranışlar önlenir. Bireyin içinde bulunduğu toplumsal rolünü yeniden kazanması kolaylaşır.

Sağlıklı Psikoloji İçin Öneriler:

1. Yaşam şeklinizin düzenli olması önem verin.

2. Düzenli yürüyüş, yüzme ya da diğer spor aktivitelerinde bulunun.

3. Haftanın 1 gününü keyif aldığınız bir hobiye ayırın.

4. Günlük en az 7-8 saat uyumaya dikkat edin.

5. Yoğun alkol tüketiminden uzak durun.

6. Hafif besinler tüketmeye ve sağlıklı beslenmeye özen gösterin.

7. Uzun saatler aç kalmayın.

8. Sosyal medya ve internet kullanımını sınırlayın.

9. Her gün en az 30 dakika kitap okuyun ve telefon konuşmalarını mümkün olduğunca azaltın.

10. Hafif müzikler dinleyin ve gün içinde yoga, pilates gibi gevşeme egzersizleri yapın.