PARAINFLUENZA (HPIV): TÜRLERİ, NEDENLERİ VE BELİRTİLERİ

Parainfluenza virüsü, üst ve alt solunum yolu enfeksiyonlarına yol açan bir virüs grubunu ifade eder. İnsan parainfluenza virüsleri (HPIV), farklı solunum yolu enfeksiyonlarına neden olsa da özellikle üst solunum yolu enfeksiyonuna neden olur. Çouklarda, yaşlılarda ve bağışıklık sistemi baskılanmış yetişkinlerde görülme olasılığı yüksektir. Bunların yanında parainfluenza virüsleri; farenjit, konjonktivit, krup, bronşit ve pnömoni gibi hastalıklarla ilişkili olarak da görülür. Hafif belirtilerle kendini gösteren parainfluenza virüsü; ateş, öksürük ve boğaz ağrısı şeklinde ortaya çıkar. Bu belirtilere yönelik olarak semptomatik tedavi şekli belirlenir ve uygulanır.

Parainfluenza Virüsü (HPIV) Nedir?

Parainfluenza virüsü (HPIV), paramyxoviridae ailesine ait olan hem insan, hem de hayvanları etkileyerek üst yolunum yolu hastalığı belirtilerine neden olan RNA virüsü grubuna ait virüs türüdür. HPIV enfeksiyonları herkesi etkileyebilir fakat çocuklarda, yaşlılarda ve bağışıklık sistemi düşük olan kişilerde ise daha ciddi semptomların görülmesine neden olur. Parainfluenza virüsü; sonbahar, kış ve ilkbaharda yaygın olarak görülen mevsimsel bir yapıya sahiptir. Boğaz ağrısı, öksürük ve nefes darlığı gibi semptomlarla kişinin yaşam kalitesini etkiler.

Parainfluenza Virüslerinin (HPIV) Türleri Nelerdir?

Parainfluenza virüsü, etkilediği alana ve oluşturduğu hastalığa göre değerlendirilir. HPIV türleri 1, 2, 3, ve 4 şeklinde gruplandırılır ve tedavisi buna yönelik olarak yapılır.

Parainfluenza virüsü türleri şunlardır:

• HPIV-1 ve HPIV-2: Bu HPIV türleri soğuk algınlığı ve krup hastalığına neden olur.

• HPIV-3: Bu türde ise alt hava yolları ve akciğerler enfekte olur. Bu durumda bronşiolit, bronşit veya zatürre görülebilir.

• HPIV-4: Bu tür hakkında çok bilgi olmasa da HPIV-3'e benzer hastalıklara neden olduğu düşünülmektedir.

Parainfluenza Virüsü (HPIV) Belirtileri Nelerdir?

Parainfluenza virüsü (HPIV) belirtileri, üst solunum yolu enfeksiyonları ve bronşit şeklinde görülür. Bu belirtiler arasında ateş, burun akıntısı, öksürük ve boğaz ağrısı sayılabilir. Özellikle çocuklarda, yaşlılarda ve bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerde ise zatürre şeklinde ortaya çıkabilir. Semptomlar genellikle enfeksiyondan 2 ila 6 gün kendini gösterir.

Parainfluenza virüsü (HPIV) belirtileri şöyle sıralanabilir:

• Ateş

• Mukuslu öksürük ya da krup öksürüğü (köpek havlar tarzda öksürük)

• Burun akıntısı veya burun tıkanıklığı

• Boğazda ağrı

• Hırıltılı nefes alıp verme

• Ses kısıklığı

• Hapşırma

• Kulakta ağrı

• İştahın azalması

• Halsizlik ve yorgunluk

• Baş ağrısı

HPIV çocuklarda daha ciddi hastalıklara da neden olabilir; bunlar şunları içerir:

• Ses tellerinin, soluk borusunun ve bazen bronşiyal tüplerin enfeksiyonu (Laringotrakeobronşit)

• Bronşit

• Bronşiolit

• Zatürre

Yetişkinlerde ise, HPIV'lerin neden olduğu en yaygın hastalıklar üst solunum yolu enfeksiyonları ve bronşit olarak bilinir.

Parainfluenza Virüsü (HPIV) Nasıl Bulaşır?

Parainfluenza virüsü, enfekte yüzeylerden ya da solunum yoluyla kişiden kişiye kolayca yayılabilen bir virüstür. Özellikle çocukların oyuncakları ya da ellerini ağızlarına götürmesi nedeniyle bulaşma gerçekleşebilir. Parainfluenza virüsünü enfekte olan kişilerden doğrudan veya dolaylı temas yoluyla kapmak da mümkündür.

Parainfluenza enfeksiyonu bulaşma yolları şöyle sıralanabilir:

• Öksürme ve hapşırma nedeniyle havaya yayılan damlacıklar yoluyla

• Enfekte yüzeye dokunduktan sonra elleri yüze, buruna ya da ağıza götürme sonucunda

• Parainfluenza virüsü bulaşmış kapı kolları, bilgisayarlar ve cep telefonları gibi bir yüzeye dokunup ardından yüze, ağza, buruna veya gözlere dokunma yoluyla

• Parainfluenza virüsü taşıyan birinin ellerine veya yüzüne dokunma neticesinde

• Çocukların masa, oyuncak ve oyun alanı ekipmanları gibi şeylere dokunması suretiyle

Parainfluenza Virüsü (HPIV) Nasıl Teşhis Edilir?

Parainfluenza virüslerini ortaya çıkarmak için yumuşak uçlu uzun bir çubuk yardımıyla sürüntü testi yapılabilir. Böylelikle kişinin burnundan ya da boğazından mukus örneği alınarak incelenir. HPIV'leri, diğer virüsleri ya da bakterileri test etmek için bu örnek laboratuvara gönderilir. Bunun yanında doktor kişinin semptomlarını dinledikten sonra muayene eder ve muayene esnasında şunları yapabilir:

• Kalbi ve akciğerleri dinler

• Buruna ve ağıza bakar

• Kandaki oksijen miktarını test eder

Parainfluenza Virüsünden Korunmanın Yolları Nelerdir?

Parainfluenza virüslerine karşı uygulanabilecek bir aşı türü yoktur, fakat günlük alışkanlıkları değiştirerek hastalanma riskini azaltmak mümkündür.

Parainfluenza virüsünden korunmanın yolları şöyle sıralanabilir:

• Ellerinizi sık sık sabunla 30 saniye boyunca yıkayın

• Sabun ve su kullanamadığınız durumlarda alkol bazlı bir el dezenfektanından yararlanın

• Hapşırırken veya öksürürken burnunuzu ve ağzınızı dirseğinizle kapatın

• Soğuk algınlığı veya diğer bulaşıcı hastalıklara yakalandığınız durumlarda başkalarının yanında bulunmaktan kaçının

• Toplu taşıma gibi kalabalık ortamlarda maske takın

• Yüze, göze, buruna ve ağza dokunmaktan kaçının

• Başkalarıyla yiyecek ve çatal, kaşık, bardak gibi ürünleri paylaşmayın

• Çocuklarınıza ellerini doğru şekilde nasıl yıkayacaklarını ve diğer hijyen alışkanlıklarını erken yaşta öğretin

Parainfluenza Virüsü (HPIV) Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

1.       “Parainfluenza bulaşıcı mıdır?”

Parainfluenza kişiden kişiye kolayca yayılma gösterebilen virüs türüdür. Özellikle oyuncaklarını ve ellerini ağızlarına götüren çocuklarda yaygın olarak görülür. Bunun yanında yaşlılar ve bağışıklığı düşük olan kişilere de hızlıca yayılabilir.

2.       “Parainfluenza ne kadar sürer?”

HPIV enfeksiyonu genellikle türüne bağlı olarak, birkaç günden 1 haftaya kadar sürebilir. Bazı semptomlar ise 2 hafta veya daha uzun sürelerde kendini gösterebilir.

3.       “Parainfluenza virüsünün komplikasyonları nelerdir?”

5 yaşından küçük çocuklarda, 65 yaş üstü bireylerde ve bağışıklık sistemi zayıf olanlarda hastalığın ciddi olarak görülme olasılığı yüksektir. En yaygın komplikasyonları zatürre ve şiddetli krup olarak bilinir. Bu durum nefes almayı zorlaştırarak, hastaneye yatmayı gerektirebilir.

4.       “Parainfluenza tehlikeli midir?”

Çoğunlukla hafif şekilde seyreden parainfluenza virüsü, kendiliğinden iyileşme gösterebilir. Fakat bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde, kronik hastalığı olanlarda, çocuklarda ve yaşlılarda tedavi edilmediği durumlarda ciddi hastalıklara neden olabilir.

5.       “Parainfluenza; Influenza (grip), RSV veya COVID-19 ile aynı mıdır?”

Hayır. Parainfluenza, Influenza (grip), RSV ve Covid-19, farklı virüslerden kaynaklanarak benzer semptom gösteren virüslerdir. Bu virüsler enfeksiyona neden olarak ilerlediği durumda zatürre gibi ciddi sağlık problemlerine neden olabilir. Parainfluenza, grip hastalığına neden olan Influenza ile algı olarak aynı şekilde duyulsa da bunlar farklı hastalıklardır.