ORUCUN VÜCUDA SAĞLADIĞI SAĞLIK FAYDALARI NELERDİR?

İslam âlemi için kutsal kabul edilen Ramazan ayının başlamasıyla oruç heyecanı da başladı. 30 gün boyunca tutulan oruçların dini faydalarının yanı sıra sağlık açısından da faydaları oldukça fazladır. Başta kilo kaybına destek olan oruç, bağışıklık sistemini güçlendirir, kan şekerini düşürür, enflamasyonu azaltır, sindirim sisteminin dinlenmesini sağlar, vücuttaki yağ oranını azaltır, aynı zamanda sabır, irade, nefis terbiyesi ve empati gibi zihinsel fonksiyonları da iyileştirir. Ancak kronik bir hastalığınız veya dikkat edilmesi gereken bir sağlık probleminiz söz konusuysa oruç tutup tutmama konusunda bir uzman hekime danışmanız gerekir.

Oruç Nedir?

Oruç, müslümanların yıl içinde 1 ay boyunca imsak vaktinden iftara kadar gün boyu yemekten ve içmekten uzak durduğu dini bir ibadettir. Aynı zamanda İslam’ın şartlarından biri olarak kabul edilen oruç ibadeti, oruç tutmanın kriterlerini karşılayan kişiler tarafından yapılması farz olan bir ibadettir.

Ancak oruç ibadeti bazı risk grubundaki hastalar için dikkat edilmesi gereken bir noktadır. Özellikle diyabet hastalarının hassas yaklaşması gereken bir konu olan oruç, eğer tutulacaksa bir uzman hekim kontrolünde yapılmalıdır.

Orucun Faydaları Nelerdir?

Dini bir ibadet olmasının yanı sıra oruç tutmanın sağlık açısından da tıp dünyası tarafından kabul edilen bilimsel faydaları söz konusudur. Oruç tutmanın kalp, beyin, karaciğer ve böbrekler yanı sıra bağışıklık sistemi, hormon ve metabolizma sistemi gibi hayati alanlara olumlu yönlerde etkileri vardır.

Oruç tutmanın başlıca faydaları şunlardır:

1.       Metabolizmayı hızlandırarak kilo vermeye ve vücuttaki yağı azaltmaya yardımcı olur: Uzun süreler aç kalınmasına neden olan oruç, kalori alımının sınırlanması ve metabolizmanın hızlanmasıyla vücuttaki yağ yakımı sürecine destek vererek kilo vermek isteyen kişiler için oldukça faydalı bir ibadettir.

2.       Bağışıklığı güçlendirir: Vücudu yenileyen oruç ibadeti, bu etkisi sayesinde bilinenin aksine bağışıklık sistemini güçlendirir ve kişiyi daha dirençli bir hale getirir.

3.       Sindirim, mide-bağırsak sistemi ve karaciğerin dinlenmesini sağlar: Uzun süre aç kalındığı için normal zamanda sıkı çalışan ve yorulan sindirim ve mide-bağırsak sistemi oruç sayesinde ara verme şansı elde eder. Bu doğrultuda oruç tutarak mide ve bağırsakların dinlenmesini sağlayabilirsiniz. Oruç tutmak, sindirim sistemini rahatlatır ve karaciğer fonksiyonlarında iyileşme sağlar.

4.       Vücuttaki enflamasyonu azaltır: Oruç tutarak vücuttaki iltihap ve enflamasyonun azaltılabileceği değerlendirilir. Bu da tip-2 diyabet ve kanser gibi kronik hastalıkların oluşma riskini azaltır, tümör gelişimini engeller.

5.       Kan şekerini düşürür: Oruç, uzun süre vücudun aç kalması sonucu insülin direncini azaltır. İnsülin direncinin azalması da glukozun kan dolaşımından hücrelere daha verimli bir şekilde taşınmasını ve kan şekeri seviyeleri kontrolünü sağlar.

6.       Kalp-damar sağlığını korur: Kan basıncı, kollesterol ve trigliserid seviyelerinin düşmesine yardımcı olan oruç, bu sayede kalp sağlığını destekler.

7.       Zihinsel fonksiyonların işlevini artırır: Oruç tutmak, sinir hücrelerinin üretiminin artışına katkı sağlayarak beyin sağlığını korumaya ve bilişsel işlevlerin gelişimine yardım eder. Nörodejeneratif bozuklukları önleyerek beyin fonksiyonlarını artırır.

8.       Büyüme hormonu seviyelerini artırır: Yapılan çalışmalar, oruç tutmanın büyüme, metabolizma, kilo kaybı ve kas gücünde kritik bir hormon olan büyüme hormonu (GH) düzeyini artırdığını göstermiştir.

9.       Yaşlanmayı geciktirir: Oruç tutmak, uzun ömrü destekler.

10.   Psikolojik olarak rahatlık verir: Oruç tutmanın fiziksel faydalarının dışında psikolojik faydaları da söz konusudur. Oruç tutmak kişinin iradesini ve sabrını geliştirir, kişiye kendini kontrol etme (oto-kontrol) dürtüsü aşılar. İrade, sabır, nefis terbiyesi ve empati gibi manevi yetenekleri arttırır.

11.   Cildi canlandırarak güç verir: Oruç ibadeti, uzun süre aç kalındığında hücrelerin yenilenmesine katkı sunar ve cilt hücreleri de bu sayede yenilenip canlanarak güç kazanır.

Oruç Tutmanın Zararları Var mı?

Faydalarının yanında oruç tutmanın özellikle bazı risk grubundaki hastalar için olası yan etkileri söz konusu olabilir:

1.       Vücut uzun süre aç kalacağı için kan şekerinde azalma

2.       Susuzluk sonrası böbrek fonksiyonlarında değişim

3.       Birtakım sindirim sistemi rahatsızlıkları

Bu yüzden belirli risk grubundaki hastalar, olası zararlar söz konusu olduğu için dikkatli davranmalı ve oruç tutup tutmama konusunda bir uzman hekime danışmalıdır.

Kimlerin Oruç Tutması Önerilmez?

1.       Diyabet (şeker) hastaları

2.       Kalp hastalığı olanlar

3.       Başka bir kronik hastalığı veya herhangi bir sağlık problemi olan kişiler

4.       Bağışıklık ve vücut direnci düşük olan kişiler

5.       Yeni ameliyat geçirmiş bireyler

6.       Anne adayları

7.       Emziren anneler

Bu kişiler için oruç tutmak, hassasla yaklaşılm ası ve dikkat edilmesi gereken bir konudur. Bu kişiler oruç tutmamalı, ancak eğer tutulacaksa da mutlaka bir uzman hekim kontrolü altında tutulmalıdır.

Oruç Tutmanın Faydaları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

1.       “Orucun vücuda faydaları nelerdir?”

Kan şekeri kontrolü, kilo verme, bağışıklığı güçlendirme, vücuttaki enflamasyonu azaltma, cildi canlandırma ve sindirim sistemini dinlendirme gibi fiziksel faydalar ile birlikte manevi olarak da sabır, irade, nefis terbiyesi ve empati yetisini arttırması oruç tutmanın faydaları arasında yer alır.

2.       “Oruç vücudu temizler mi?”

Evet. Oruç tutmak; yağ yakımını hızlandırırarak, vücuttaki enflamasyonu azaltarak ve hücrelerin yenilenmesini sağlayarak vücudu bir bakıma temizler.

3.       “Oruç hangi organlara faydalı?”

Oruç, başta mide ve bağırsak olmak üzere beyin yapısından karaciğerlerin dinlenmesine kadar birçok organa olumlu yönde etki eder.

4.       “Oruç tutmak strese iyi gelir mi?”

Oruç tutmanın kişinin stres ve kaygı düzeyini azalttığı yönünde değerlendirmeler mevcut olsa da bu konuda daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

5.       “Oruç tutmak zayıflatır mı?”

Oruç tutmanın metabolizmayı ve yağ yakımını hızlandırıp kilo verdirici etkisi söz konusudur; ancak tabii ki bu etkinin görülebilmesi için uzun süre aç kalındıktan sonra iftarda mideyi rahatsız edici aşırı yemekten kaçınıp daha kontrollü ve sağlıklı beslenilmelidir.

6.       “Hamileyken oruç tutmak sağlıklı mı?”

Hamilelikte oruç tutmanın kişinin kendisine ve bebeğe verebileceği potansiyel zararlar söz konusu olabilir. Bu nedenle, hamileyken oruç tutulması genel olarak önerilmemekle birlikte; ancak gıda ve sıvı takviyesi dengeli bir şekilde yönetildiğinde, bir uzman hekim kontrolünde oruç tutulabilmektedir.