NEKROTİZAN ENTEROKOLİT (NEC) HAKKINDA BİLMEM GEREKENLER

Nekrotizan enterokolit (NEC), özellikle yenidoğanlarda görülen bağırsak dokularının ölmesiyle ortaya çıkan bir hastalıktır. Bağırsakta delik oluşması sonucunda delikten sızan bakteriler karın enfeksiyonlarına sebebiyet verir. Nekrotizan enterokolitin belirtileri; karında şişkinlik, kusma, ateş ve solunum problemleri şeklinde kendini gösterebilir. Hastalığın şiddeti kişinin bağışıklık sistemine göre farklılık gösterebilir. Hafif oluşan vakalarda, beslenme durdurularak antibiyotik tedavisi uygulanabilir. Prematüre bebeklerde zamanında yapılan müdahale hastalığın seyrini önemli ölçüde iyileştirebilir.

Nekrotizan Enterokolit Nedir​?

Nekrotizan enterokolit (NEC), özellikle prematüre bebekleri etkileyen bağırsak dokusunun iltihaplanarak ölmesine neden olan gastrointestinal hastalık türüdür. Bebeklerin bağırsağında delik oluşturan bu hastalık sonucunda oluşan delikten bakteriler dışarı sızabilir. Sızan bakteriler bağırsak duvarını istila eder ve böylelikle iltihaplanma başlar. NEC genellikle doğumdan 2-6 hafta sonra gelişme gösteren bir durumdur. Bazı bebeklerde bu hastalık hafif seyrederken bazılarında ise yaşamı tehdit eden semptomlara neden olabilir. Nekrotizan enterokolit tedavi edilmediği durumda ise ciddi enfeksiyonlara zemin hazırlar.

Nekrotizan Enterokolit Tipleri Nelerdir?

Nekrotizan enterokolit (NEC) tipleri, semptomların ne zaman başladığına ve bu durumun neden olduğuna göre ayrılır. Nekrotizan enterokolit türleri şöyle sıralanabilir:

1.       Klasik nekrotizan enterokolit: En yaygın görülen NEC türüdür. Gebeliğin 28. haftasından önce doğan bebekleri etkileyen türlerinden biridir. Klasik NEC, doğum sonrasında 2-6 hafta içerisinde ortaya çıkar. Çoğunlukla bebek stabil ve iyi durumdadır. Sonrasında durum hiçbir semptom göstermeden aniden gelişebilir.

2.       Transfüzyonla ilişkili nekrotizan enterokolit: Bebeklerde görülen anemiyi tedavi etmek için kan transfüzyonuna ihtiyaç duyulabilir. Prematüre bebeklerin yaklaşık olarak üçte birinde kan transfüzyonu alınmasının ardından sonraki günlerde NEC gelişebilir.

3.       Atipik nekrotizan enterokolit: Nadiren görülen atipik tipteki nekrotizan enterokolit, bir bebekte yaşamın ilk haftasında ya da ilk beslenmesinden sonra gelişebilir.

4.       Term nekrotizan enterokolit: NEC gelişen term bebeklerde genellikle doğumsal bir kusur yer alır. Bunlar arasında konjenital kalp hastalığı, gastroşizis ve doğumda düşük oksijen seviyeleri sıralanabilir.

Nekrotizan Enterokolit Belirtileri Nelerdir?

Nekrotizan enterokolit belirtileri, türüne ve nedenine bağlı olarak değişiklik gösterir. Bu durum doğumdan 2-6 hafta sonra karın ağrısı, karın bölgesinde şişkinlik, ateş ve halsizlik belirtileriyle kendini gösterir. NEC, yenidoğan bakım ünitesindeki bebekler arasında yaygın bir sorun olarak görülür.

Nekrotizan enterokolitin belirtileri şöyle sıralanabilir:

• Karın ağrısı

• Karın şişkinliği

• Kalp atış hızında değişiklikler

• Kan basıncının değişmesi

• Kanlı dışkılama ve ishal

• Mide bulantısı ve kusma

• Letarji

• İştahsızlık

Nekrotizan Enterokolit Neden Olur?

Nekrotizan enterokolit, kesin olarak nedeni bilinmese de bebeklerde bağışıklık sisteminin zayıflaması sonucunda görülür. Bağışıklık sistemi bebeklerin enfeksiyonlarla savaşmasına yardımcı olur. Zayıflaması durumunda da bebeklerin enfeksiyona yakalanma olasılığı artar. Sindirim sisteminin de zayıf olması durumunda nekrotizan enterokolit görülme olasılığı bulunur. Özellikle prematüre bebekler bağırsak enfeksiyonu geçirdiği durumda bağışıklık ve sindirim sistemleri bununla savaşmakta zorluk çeker. Buna bağlı olarak oksijen taşıyan kanın prematüre bebeklerde bağırsaklara ulaşması da daha zor hale gelir. Kan akışının azalmasıyla beraber bağırsak dokusu zarar görür. Bu hasar, bakterilerin bağırsaklardan dışarı sızarak karın boşluğuna veya kan dolaşımına girmesine neden olur.

Nekrotizan Enterokolit Nasıl Teşhis Edilir?

Uzman doktor bebeği muayene ederek, şişkin bir karnı olup olmadığını ve semptomları taşıyıp taşımadığını kontrol eder. Bunların yanında tam teşhisin konulması için doktor kan testleri, dışkı testi ve röntgen yapılmasını isteyebilir.

Nekrotizan enterokolit teşhisinde kullanılan yöntemler şunlardır:

• Bakteri ve enfeksiyon belirtilerini ortaya çıkarmak için kan testi

• Bebeğin kanlı dışkılamasının teşhisi için dışkı testi

• Bağırsak veya karın boşluğunun etrafındaki hava kabarcıklarını görüntülemek için röntgen testi

Nekrotizan Enterokolit Tedavisi Nasıl Olur?

Nekrotizan enterokolit tedavisinde şu yöntemler uygulanabilir:

1.       Intravenöz (IV) sıvılar ve besinler: Bebeğin bağırsaklarının iyileşmesi için zamana ihtiyaç duyulur. Nekrotizan enterokolit tedavisinde ilk adım, oral beslenme ya da tüp beslenmesini durdurmaktır. Bunların yerine bebeğe intravenöz (IV) sıvılar ve besinler verilebilir.

2.       Nazogastrik tüp: Doktor, bebeğin ağzından uzun, ince bir tüp yerleştirir. Tüp doğrudan gazı ve sıvıları emme için mideye iner.

3.       Antibiyotikler: Antibiyotikler bakteriyel enfeksiyonlarla savaşmaya yardımcı olur.

4.       Ameliyat: Nekrotizan enterokolit ilerlediği durumda bağırsak dokusunun çıkarılmasını içeren ameliyata ihtiyaç duyulabilir. Bu ameliyat, bebeğin karnından küçük bir delik açılmasını içerir. Kalınbağırsak stomaya bağlanır ve dışkı stoma yoluyla vücutta dışarı atılır. Bebek güçlendiğinde ise doktor bağırsakları yeniden bağlar.

Nekrotizan Enterokolit Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

1.       “Nekrotizan enterokolit nasıl önlenir?”

Özellikle prematüre bebeklerde NEC riskini azaltmaya yardımcı olabilecek bazı müdahaleler bulunur. Bebeğin doğduktan sonra anne sütüyle beslenmesi nekrotizan enterokolit riskinin azalmasına yardımcı olur.

2.       “Nekrotizan enterokolit için hangi bölüme gidilir?”

Nekrotizan enterokolit (NEC) genellikle yenidoğan döneminde görülen bir hastalık olduğundan, bu durumla ilgilenmesi için Pediatri veya Neonataloji bölümlerine başvurulabilir.