İKİZ GEBELİK

Çoğul gebelik olarak da adlandırılan ikiz gebelik, 1 yumurtanın döllenip 2 veya daha fazla embriyoya bölünmesi ya da 2 farklı yumurtanın ayrı spermler ile döllenmesi sonucu aynı gebelikte 2 fetüsün olmasıdır. Genetik faktör, IVF gibi doğurganlık tedavileri ve daha birtakım durumların sebep olabildiği ikiz gebelik ultrason ile anlaşılabilir. Normal hamileliğe göre daha hassas bir süreç olan ikiz gebelikte anne adayının kendine hamileliği boyunca daha fazla dikkat etmesi gerekir.

İkiz Gebelik Neden Olur?

Çoğul gebelik ismiyle de bilinen ikiz gebelik, rahmin içinde aynı anda 2 adet fetüs oluştuğunda meydana gelir. İkiz gebeliğe genetik faktör, yaş, IVF gibi doğurganlık tedavileri ve obezite gibi durumlar sebebiyet verir.

İkiz gebeliğe neden olan durumlar şunlardır:

1. Yaş: 35 yaş ve üzeri kadınların yumurtlama sırasında birden fazla yumurta salma olasılığı daha yüksek olduğundan, bu yaş grubundaki kadınlarda ikiz gebelik görülme ihtimali daha yüksektir.

2. Genetik faktör: Eğer “anne tarafında” ikiz gebelik yaşayan biri varsa, doğal yollarla ikiz çocuk sahibi olma şansınız fazladır.

3. Doğurganlık tedavileri: İkiz gebelik, tüp bebek (IVF) gibi doğurganlık tedavisi gören kişilerde daha yaygın olarak görülür.

4. Obezite: Vücut kitle indeksi (BMI) 30'un üzerinde olan obezite hastası kişilerin ikiz çocuk sahibi olma olasılığı daha yüksektir.

5. Daha önce ikiz gebelik yaşamak: Daha önce yaşanılan bir hamilelikte spontan ikiz bebek dünyaya getiren kadınların tekrar ikiz gebelik yaşama olasılığı daha yüksektir.

6. Çevresel ve coğrafi faktörler: Örneğin, Afrika kökenli kadınların daha yüksek oranda ikiz bebek sahibi oldukları görülür.

İkiz Gebelik Nedir, Türleri Nelerdir?

İkiz gebelik, rahmin içinde aynı anda birden fazla yumurtanın döllenmesi anlamına gelir. Genellikle genetik faktör ve IVF gibi birtakım doğurganlık tedavileri gibi durumların neden olduğu ikiz gebelikte 2 farklı tür bulunur:

1.            Tek yumurta ikizleri: Tek yumurta ikizleri 1 yumurta ve 1 spermden oluşan tek bir embriyonun 2’ye bölünmesiyle meydana gelir. Tek yumurta ikizleri genellikle aynı cinsiyete sahip olurlar ve fiziksel olarak birbirlerine çok benzerler..

2.            Çift yumurta ikizleri: Çift yumurta ikizleri ise 2 spermin bir döngüde 2 yumurtayı döllemesiyle ortaya çıkar. Çift yumurta ikizleri tek yumurta ikizlerine nazaran farklı cinsiyetlerden olabilir. Genetik anlamda farklı özelliklere sahiptirler ve fiziksel olarak birbirlerine benzemeleri beklenmez.

İkiz Gebelik Belirtileri Nelerdir?

İkiz gebelik yaşayan kadınlarda normal hamilelik belirtilerine yani tek fetüs belirtilerine benzer belirtiler yaşansa da ayırt edici farklılıklar söz konusudur ve bazı durumlarda bazı belirtiler daha yoğun da yaşanabilir.

Yaygın görülen ikiz gebelik belirti ve bulgular şunlardır:

1.       Göğüslerde hassasiyet: İkiz gebelikte bebeklerin daha geniş yer kaplamasıyla birlikte anne adaylarının göğsü daha hızlı büyür ve normal gebeliğe göre göğüsler daha belirgin ve daha hassas bir hal alır.

2.       Tükenmişlik hissi, yorgunluk ve enerji düşüklüğü: İkiz gebelik yaşayan kadınlarda tükenmişlik hissi, yorgunluk ve enerji düşüklüğü daha net bir şekilde hissedilir.

3.       Sık idrara çıkma: İkiz gebelikte genişleyen rahim, anne adayının idrar kesesine daha fazla baskı uygular ve bu durum da kişinin sık sık idrara çıkma ihtiyacı hissetmesine neden olur.

4.       Tek gebeliğe göre daha yüksek beta-HCG hormon değeri ve buna sekonder sabah bulantısı olarak bilinen mide bulantısı: İkiz gebelikteki daha yüksek beta-HCG seviyeleri nedeniyle sabah bulantısı ve bunun akabinde kusmalar daha şiddetli yaşanabilir.

5.       İştah artışı ve hızlı kilo alınması: İkiz gebelikte değişen hormon seviyeleriyle birlikte iştah artışına bağlı olarak hızlı bir kilo artışı yaşanabilir.

6.       Rahim büyümesi: İkiz bebekler, rahimde daha geniş bir yer edinme ihtiyacı içinde olduğu için kadınlarda ikiz gebelik sırasında rahim büyümesi görülür.

7.       Duygusal iniş-çıkışlar: Hormon seviyelerinin değişmesiyle birlikte, normal gebelikte olduğu gibi ikiz gebelikte de ani ruh hali değişimleri ve duygusal iniş-çıkışlar yaşanabilir.

8.       Ultrasonda ikinci kalp atışının duyulması

9.       Anne karnındaki bebeklerde daha erken hareketlenme

10.   Diş eti kanaması

11.   Libido düşüklüğü

12.   Kalp atış hızının yükselmesi (Taşikardi)

İkiz Gebelik Nasıl Teşhis Edilir?

İkiz gebelikler genellikle hamileliğin erken dönemlerinde ultrason yöntemiyle teşhis edilir.

İkiz gebelik teşhisi için şu tanı testlerinden faydalanılır:

• Ultrason

• Doppler ultrason

• Kan tahlili

İkiz Gebelik Komplikasyonları Nelerdir?

İkiz gebelik, yaşandığı süreç içinde bazı komplikasyonlar meydana getirebilir.

İkiz gebeliğin olası komplikasyonları şu şekildedir:

1. Anemi (Kansızlık)

2. Spina bifida (Nöral tüp defekti)

3. Gestasyonel diyabet (Gebelik şekeri)

4. Maternal hipertansiyon (Hamilelik sırasında yüksek tansiyon)

5. Preterm (erken) doğum riski

İkiz Gebelik Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

1.       “İkiz gebelik ne zaman belli olur?”

Kişiden kişiye değişmekle birlikte ikiz gebelik genellikle erken dönem olarak kabul edilen 6-7 haftada ultrasonda belli olabilir.

2.       “İkiz bebek kan tahlilinde belli olur mu?”

İkiz gebelik yaşayan kadınlarda kandaki beta-HCG değerleri yüksek çıkar, ancak tam kesin tanı için ultrason yöntemine ihtiyaç vardır.

3.       “İkiz bebek olması kime bağlıdır?”

Gebeliklerin yaklaşık binde dördünde (4/1000) ikiz gebelik görülür. Eğer “anne tarafında” ikiz gebelik yaşayan biri varsa, doğal yollarla ikiz çocuk sahibi olma şansı fazladır.

4.       “Tek yumurta-çift yumurta farkı nedir?”

Tek 1 yumurtanın tek 1 spermle döllenmesi ile oluşan embriyonun erken dönemde 2’ye bölünmesi sayesinde tek yumurta ikizleri oluşur. 2 ayrı yumurtanın 2 ayrı sperm tarafından döllenmesiyle ise çift yumurta ikizleri oluşur.