HELLP SENDROMU

Hellp sendromu, gebelik esnasında yaşanan, gebelik zehirlenmesinin bir çeşidi olarak kabul edilen, sıklıkla yüksek tansiyonun neden olduğu bir gebelik komplikasyonudur. Bu durum kanı ve karaciğeri etkiler. Genelde hamileliğin son 3 ayında veya doğumun hemen ardından kendini gösterir. Genellikle preeklampsi ile ilişkili olarak görülen bir durumdur.

Hellp Sendromu Nedir?

Hellp sendromu genellikle kanda, kan basıncında ve karaciğerde yaşanan sorunlara sebep olur. Gebelik sırasında yaşanan bu sendrom, bebeğin ve annenin hayatında ciddi tehlikeye yol açabilir. Hellp sendromu ismi, hastalığı temsil eden belirtileri ifade eder:

H (Hemolysis - Hemoliz): Kırmızı kan hücrelerinin parçalanmasıdır. Bu, akciğerlerden vücuda oksijen taşımakta olan hücrelerin parçalanması anlamına gelir. Bu da kanda problemlere yol açar. 

EL (Elevated Liver enzymes - Karaciğer enzimlerinin yüksek olması): Vücuttaki reaksiyonlar hızlanıp proteinlerin parçalanmasıyla karaciğer enzimleri yükselir. Bu da ciddi karaciğer problemlerine yol açar. 

LP (Low Platelet count - Trombosit sayısının düşük olması): Kanın pıhtılaşmasında yardımcı görevi olan trombosit sayısının düşük olması ile de yine kanda ciddi problemler görülebilir. Trombosit düşüklüğü ile Hellp sendromu birbiriyle bağlantılıdır.

Hellp Sendromunun Belirtileri ve Nedenleri Nedir?

Hellp sendromunun belirtileri genellikle hamilelik sırasında kendini gösterir:

• Genelde sağ üst kadranda oluşan karın ağrısı 

• Baş ağrısı

• Tükenmişlik

• Bulanık görüş

• Mide bulantısı ve kusma

• Hızlı kilo alımı

• Eller ve yüzde görülen ödem

• Nadir de görülse burun kanaması ve durmayan kanamalar

Gebelikte acil durumlar arasında yer alan ve müdahale edilmesi ciddi önem taşıyan bu hastalık için kadın hastalıkları ve doğum uzmanınızla görüşmeniz tavsiye edilir. Bu rahatsızlığın sebebi net olarak bilinmez. Gebelik zehirlenmesi yaşayanlar da Hellp sendromuna sahip olabilir. 

Hellp Sendromu Tanısı Nasıl Konur?

Hellp sendromu belirtileri için doktorunuzla görüşmeniz tavsiye edilir. Doktor tanı için fiziksel muayenede karnınızda sağ üst kadranda bulunan ağrıyı ve oluşan şişkinlikleri kontrol eder. Bunun dışında yapacağı testler genelde şunlardır:

• Tam kan sayımı (CBC)

• Karaciğer fonksiyon testi (KCFT)

• Böbrek fonksiyon testi (BFT)

Bunların dışında, şiddetli vakalar için karaciğeri ultrason veya BT taraması ile kontrol etmek gerekebilir.

Hellp Sendromu Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Hellp sendromu tedavisi, durumun ciddiyetine ve gebeliğin hangi evresi olduğuna göre değişebilir. Ancak genellikle önerilen tedavi, mümkün olduğunca hızlı bir şekilde doğumu gerçekleştirmektir. Bu sendrom ile hamile kalınması anne ve bebek için büyük riskler doğurabilir. Ancak doğum için fazla erkense tedavi için izlenecek başka yollar bulunur.

Doktorun uygulayacağı yöntemler şunlardır:

• Kan basıncını düşüren yüksek tansiyon ilaçları ile maternal tansiyonun kontrol altında tutulması

• Trombosit düşüklüğü tedavisi için kan nakli

• Bebeğin akciğerlerinin daha hızlı gelişmesini sağlayan kortikosteroid ilaçlar

• Nöbetleri önlemek için ilaçlar

Bu tedavi yöntemleri hem annenin, hem de bebeğin sağlığını korumayı hedefler. Doğumdan sonra Hellp sendromu biter ve genellikle iyileşir. Ancak tamamen iyileşme birkaç gün veya birkaç hafta sürebilir.

Hellp Sendromu Sonrası İyileşme Süreci Nasıl Olur?

Hellp sendromu genelde doğum sonrasında düzelir. Yine de doktor sizi kontrol altında tutmaya devam eder. Çünkü doğum sonrasında eğer karaciğer ve böbrek fonksiyonlarında ciddi bir hasar varsa tedavi süreci uzayabilir. 

Ayrıca eğer bu sendromu geçirdiyseniz bir sonraki hamileliğinizde tekrar geçirme ihtimaliniz bulunur. Yüksek tansiyon ile Hellp sendromu birbiriyle bağlantılı olabilir. Yani hayatınızın ilerleyen dönemlerinde kalıcı yüksek tansiyon problemleriniz oluşabilir. Fiziksel iyileşme tamamlandıkça duygusal olarak da destek almanız gerekebilir. Çünkü bu zorlu süreç psikolojik olarak da sizi etkileyebilir. 

HELLP Sendromu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

1.       “Hellp sendromunun gebelik üzerindeki etkileri nelerdir?”

Hellp sendromunun gebelik üzerindeki etkileri oldukça ciddi olabilir. Bu etkiler hem anne, hem de bebek için ciddi riskler içerir.

a.       Maternal riskler: Karaciğer hasarı, düşük trombosit seviyeleri ve kırmızı kan hücrelerinin parçalanması gibi durumlar, annenin kan pıhtılaşmasında sorunlara ve organ yetmezliği riskine yol açabilir. Karaciğer çevresinde ağrı, ciddi halsizlik ve baş dönmesi gibi belirtiler annenin yaşam kalitesini düşürür, durumun ilerlemesi hayati tehlike oluşturabilir.

b.      Bebek açısından riskler: Hellp sendromu, genellikle plasentaya giden kan akışını etkiler. Bu, bebeğin yeterince oksijen ve besin alamamasına neden olabilir ve sonuç olarak bebekte intrauterin büyüme geriliği (IUGR) yaşanabilir. Ayrıca eğer sendrom çok erken bir dönemde gelişirse doktorlar, bebeği hayatta tutabilmek için erken doğum kararı alabilir. Bu da prematüriteye sekonder sağlık sorunları riskini artırır.

2.       “Hellp sendromu ve preeklampsi arasındaki ilişki nedir?”

Hellp sendromu ve preeklampsi arasındaki ilişki birbiriyle olan bağlantısından gelir. Preeklampsi, gebeliğin ilerleyen dönemlerinde ortaya çıkan ve yüksek tansiyon, idrarda protein bulunması gibi belirtilere sahip olan bir rahatsızlıktır. Tedavi edilmediği senaryoda ciddi problemlere yol açar ve bu problemlerden biri de işte bu sendromdur. Hellp sendromu, preeklampsinin bir ileri evresi olarak görülür. Ancak bu sendrom, her zaman preeklampsiye bağlı olarak gelişmez.

3.       “Hellp sendromu yalnızca gebelik sırasında mı görülür?”

Hellp sendromu genellikle gebelikte ortaya çıkar. Ancak çok nadiren, “kubital tunel sendromu” gibi doğumdan sonra da gelişebilir.

4.       “Hellp sendromu nasıl teşhis edilir?”

Teşhis, belirgin belirtilerle birlikte yapılan kan testleriyle konur. Karaciğer enzimleri yüksekliği, düşük trombosit sayısı ve kan hücrelerinin parçalanması gibi bulgular bu sendroma işaret eder.

5.       “Hellp sendromu gebelikte nasıl bir yönetim gerektirir?”

Genellikle bebeğin doğumuyla tedavi edilir. Anne izlenir ve gerekli tedaviler uygulanır. Doğum, genellikle tedavinin en etkili yoludur.