BEŞİNCİ HASTALIK

Beşinci hastalık, Parvovirus-B19 isimli DNA virüsünün yol açtığı, özellikle 5-15 yaş aralığındaki çocukların yanaklarında parlak kırmızı döküntülere neden olan ve bu sebeple “tokatlanmış yanak sendromu” adıyla da bilinen viral bir hastalıktır. Kış sonu ve ilkbahar başlarında daha çok çocuklarda görülen beşinci hastalığın en tipik belirtisi tokatlanmış yanak görüntüsü veren yüzde parlak kırmızı döküntüdür. Bu enfeksiyona sahip olan bir kişi, yaşına ve sağlık durumuna bağlı olarak çeşitli semptomları barındırabilir. Beşinci hastalık, tokatlanmış yanak döküntüsüyle bilinir. Çocuklarda sıklıkla görülen Parvovirus-B19 enfeksiyonu, beşinci hastalık adını çocuklarda sık görülen deri döküntüsü hastalıklarının beşinci sırasında yer almasından almıştır.

Beşinci Hastalık Nedir?

Beşinci hastalık, Parvovirus-B19'un neden olduğu, özellikle çocuklarda ortaya çıkarak yanaklarında tokat izine benzer bir kızarıklık oluşmasına neden olan bir DNA virüsüdür. Bulaşıcı olan beşinci hastalık, çoğunlukla hiç semptom göstermeden veya çok hafif semptomlarla görülür.

İnsanlarda bulunan Parvovirus, köpeklerde ve kedilerde bulunan aynı isimli virüsten farklı olarak insanları etkiler. Oluşan enfeksiyon, hücrelerin üretiminin geçici olarak durmasına sebep olur.

Beşinci Hastalık Belirtileri Nelerdir?

Parvovirus-B19 yani beşinci hastalık belirtileri arasında; yanaklarda tokat izine benzer parlak kırmızı döküntü, ateş, baş ağrısı, halsizlik, huzursuzluk hissi ve lenf bezlerinde şişlik görülür. Virüs bulaştıktan birkaç gün sonra çocukların yüzünde kırmızı döküntüler, yanaklarda belirgin kırmızı bir görüntü oluşur. Bu kırmızı döküntüler kollara, gövdeye, uyluklara ve kalçalara yayılabilir. Oluşan döküntüler pembe, hafif kabarık bir görünüme sahiptir. Gribal enfeksiyon belirtileri de görülen beşinci hastalıkta, virüsü kaptıktan 1 hafta sonra virüs kan dolaşımına girer. Virüsün bulaşmasından 10 gün sonra ise hemoglobin düşüklüğü görülebilir.

a.       Çocuklarda beşinci hastalık belirtileri:

• Yanaklarda tokat izine benzer kırmızı döküntü, vücutta pembe ve hafif kabarık döküntü

• Ateş

• Baş ağrısı

• Mide problemleri

• Burun akması

• Halsizlik, küçük çocuklarda huzursuzluk hissi

• Lenf bezlerinde şişlik

b.      Yetişkinlerde beşinci hastalık belirtileri:

Yetişkinlerde meydana gelen Parvovirus-B19 belirtileri, çocuklardaki gibi yanak döküntüsü olarak ortaya çıkmaz. Bunun yerine, Parvovirus-B19 enfeksiyonu geliştiği durumda yetişkinlerde eklem ağrıları görülür. Özellikle eller, bilekler, diz ve ayak bileklerinde eklem ağrıları meydana gelir.

Beşinci Hastalık Neden Olur?

Beşinci hastalık, Parvovirus-B19 virüsünün vücuda girmesiyle meydana gelen viral bir hastalıktır. Virüs; enfekte bir kişi öksürdüğünde, hapşırdığında veya bir yüzeye temas ettiğinde damlacıklar halinde yayılır.

Parvovirus-B19 enfeksiyonu yani beşinci hastalık en çok kış ve bahar aylarında meydana gelen salgınlar sırasında ilkokul çağındaki çocuklarda görülür. Soğuk algınlığı ve gribal enfeksiyon gibi kişiden kişiye nefes alma, öksürme ve tükürük yoluyla yayılır. Bunun yanında insanlar arasındaki yakın temas ve el ele temas yoluyla da yayıldığı olur.

Beşinci Hastalık Nasıl Teşhis Edilir?

Uzman doktor yapacağı fiziki muayenede kişinin yaşadığı belirtileri dikkate alarak teşhis koyabilir. Parvovirus-B19 virüsünden şüphelenildiğinde kesin tanı için kan testi istenebilir. Geçmişte Parvovirus-B19 olduğu düşünüldüğü durumda ise kandaki antikorlar kontrol edilebilir. Hamilelik olduğu durumda ise uzman doktor bebeğin kontrolü için ultrason önerebilir.

Beşinci Hastalık Tedavisi Nasıl Olur?

Parvovirus-B19, gribal enfeksiyon gibi çıktığı durumda kendi kendini sınırlayarak yok olabilir. Özellikle bağışıklığı yüksek çocuk ve yetişkinlerde tedaviye ihtiyaç duyulmaz.

Beşinci hastalığa karşı yapılabilecek tedavi şekilleri şöyle sıralanır:

• Baş ağrınızı ve ateşinizi hafifletmek için ağrı kesici alın

• Eklem ağrınız ve şişliğiniz için steroid olmayan anti-inflamatuar ilaçlar alın

• Bol miktarda sıvı tüketin ve dinlenin

Beşinci Hastalık Nasıl Bulaşır?

Parvovirus-‌B19 virüsü yani beşinci hastalık, kişiden kişiye solunum ya da damlacık yoluyla geçerek bulaşır. Öksürme, hapşırma gibi yollarla yayılan virüs, 10 günün sonunda ateş ve halsizlik şeklinde kendini gösterir. İlerleyen zamanlarda ise çocuklarda döküntü ve kızarıklık olarak kendini belli eder.

BEŞİNCİ HASTALIK HAKKINDA SIKÇA SORULAN SORULAR

1.       “Beşinci hastalık ne demek?”

Beşinci hastalık özetle Parvovirus-B19 adı verilen virüsün kişiyi enfekte etmesiyle ortaya çıkan ve genellikle hafif geçirilen bir çocukluk hastalığıdır.

2.       “Beşinci hastalık nasıl önlenir?”

Parvovirus enfeksiyonuna karşı herhangi bir aşı bulunmamaktadır; fakat enfeksiyonun oluşmaması için şu yöntemlerden yararlanılabilir:

• Elleri sık sık su ve sabun ile yıkamak

• Enfekte olma ihtimali olan kişilerle yakın temastan kaçınmak

• Hapşırma veya öksürme esnasında ağzı kapatmak

• Ağza, buruna ve gözlere dokunmaktan kaçınmak

3.       “Beşinci hastalık ne kadar sürer?”

Parvovirus-B19 enfeksiyonu, 3 gün ila 3 hafta arasında sürebilir. Belirtiler ise ortalama olarak 6 gün boyunca görülebilir. Beşinci hastalık belirtisi olan döküntüler ortaya çıktıktan sonra hastalık bulaşıcılığını yitirir.