GIDA BOYALARI HİPERAKTİVİTEYE NEDEN OLUR MU?

Çocukların severek tükettiği abur-cuburlar renk ve şekilleri ile göz alırken, aynı zamanda farklı tatları ve aromaları ile damak zevki için de farklı alternatifler sunuyor. Peki çocukların yanı sıra zaman zaman yetişkinler tarafından bile tercih edilen bu cips, çikolata ve şekerleme gibi gıdalar sanıldıkları kadar masum mu? Araştırmalar, gıdalardaki boya ve katkı maddelerinin küçük çocukların gelişimlerinde olumsuz etkilere ve dikkat eksikliği-hiperaktivite bozukluğu (DEHB) gibi birtakım psikolojik bozuklukların ortaya çıkmasında rolü olabileceğini ortaya koyuyor.

Katkı Maddesi Nedir?

Gıda katkı maddesi; tek başına gıda olarak tüketilmeyen veya gıda ham maddesi olarak kullanılmayan, tek başına besleyici değeri olmayan, seçilen teknoloji gereği kullanılan işlem veya imalat sırasında kalıntı ve türevleri mamul maddede bulunabilen, gıdanın üretilmesi, tasnifi, işlenmesi, hazırlanması, ambalajlanması, taşınması ve depolanması sırasında gıda maddesinin koku, tat, görünüş, yapı ve diğer niteliklerini korumak, istenmeyen değişikliklere engel olmak ve düzeltmek amacıyla kullanılmasına izin verilen maddelerdir.

E-Kodu Nedir ?

Gıda katkı maddelerini tanımlamak ve herhangi bir karışıklığa yol açmamak için kullanılan Avrupa Birliği’nin (EC) simgesi olarak E harfi ve 3 rakamlı sayıdan ibaret kodlardır. Avrupa Birliği tarafından her katkı maddesi için ayrı ayrı belirlenmiştir. Doğal veya sentetik olsun gıda maddelerinde kullanılan ve katkı maddesi olarak tanımlanan tüm kimyasallar bu kodlama sisteminin içindedir.

Katkı Maddelerinin Sınıfları Nelerdir?

Gıda katkı maddeleri işlevlerine göre şu şekilde sınıflanabilir:

1.       Koruyucular

2.       Tatlandırıcılar

3.       Antioksidanlar

4.       Renklendiriciler

5.       Kekleşmeyi önleyiciler

6.       Stabilizörler

7.       Emülgatörler, emülsifiye edici tuzlar

8.       Taşıyıcılar, taşıyıcı solventler

9.       Asitler, asitliği düzenleyiciler

10.   Aroma arttırıcılar

11.   Hacim arttırıcılar

12.   İtici gazlar

13.   Jelleştiriciler

14.   Kabartıcılar

15.   Kıvam arttırıcılar

16.   Köpük oluşturucular

17.   Köpüklenmeyi önleyiciler

18.   Metal bağlayıcılar

19.   Modifiye nişastalar

20.   Nem tutucular

21.   Paketleme gazları

22.   Parlatıcılar

23.   Sertleştiriciler

24.   Topaklanmayı önleyiciler

25.   Un işlem maddeleri

Renklendirici Denilen Boya Katkı Maddelerine Dikkat!

İngiltere’de Southampton Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırmanın sonuçları The Lancet’te yayınlanmış ve buna göre; renklendirici denilen boya katkı maddelerinin özellikle 9 yaşına kadar olan çocukların dikkat eksikliği-hiperaktivite bozukluğu  (DEHB) davranışları üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği bildirilmiştir. Bu yüzden hiperaktif davranışlar sergileyen çocuklarda bunları içeren gıda tüketiminde dikkatli olunması yönünde uyarılmıştır.

Renklendiriciler ve Bulunduğu Gıdalar Şunlardır:

A)     Renklendiriciler:

1. Sunset yellow (E110)

2. Tartrazin (E102)

3. Karmoisine (E122)

4. Panceau (E124)

5. Quinoline (E104)

6. Allura red (E129)

7. Sodyum benzoat (E211)

B)      Bulunduğu Gıdalar:

1.       Meyve ezmeleri

2.       Boyalı gazlı içecekler

3.       Hazır pudingler

4.       Hazır kek karışımları

5.       Toz kremalar

6.       Hazır çorbalar

7.       Ketçap, mayonez, hardal ve diğer hazır soslar

8.       Dondurmalar

9.       Hazır tatlılar

10.   Sakızlar

11.   Jeller

12.   Reçeller ve marmelatlar

13.   Meyveli yoğurtlar

14.   Gliserinli ürünler

15.   Limonlu ürünler

16.   Ballı ürünler

17.   Ve daha pek çok modern gıda maddesi

Şunu Unutmayın!

Çocuklardaki hiperaktivite; genetik faktörler, erken doğum (prematürite), çevresel faktörler ve yetiştirilme tarzı gibi birçok faktöre bağlıdır. Gıda katkı maddeleri ise bu etkenlerden sadece biri olabilir. Bu yüzden mutlaka sağlıklı beslenme seçimlerinin çocuklara erken yaşlardan itibaren öğretilmesi gerekir. Özellikle hazır paketli ambalajlı gıdaları olabildiğince az tüketmek çocukların sağlığı açısından büyük önem taşımaktadır.

Etiket Okuma Alışkanlığını Çocuğunuza Kazandırın

Özellikle öncelikle anne-babaların aldıkları gıdaların etiketlerini okuma alışkanlığını elde etmesi ve sonrasında çocuklarına da bu alışkanlığı kazandırması gerekmektedir.