EMZİRMEDE MEME İLE İLGİLİ SORUNLAR

Ne zaman meme ve meme ucu muayenesi yapılır?

•       Anne bebeği ilk memeye verirken ve emzirme bittiğinde memeden ayırırken meme ve meme ucunun gözlenmesi gereklidir.

•       Annenin şikayeti olmadığı sürece meme ve meme ucunun ayrı fizik muayenesine gerek yoktur.

•       Annenin şikayeti olma durumunda muayene yapılarak meme ucunda zedelenme, memede şişlik ve kızarıklık incelenir.

Meme muayenesi

•       SOR: Muayene öncesi gebelik döneminde memelerde nasıl bir değişiklik olduğu sorulur. Gebelikte memeler büyüdü ve areola daha da koyulaştı ise, bu memelerin süt üretmeye hazırlandığını gösterir. Herhangi bir dönemde memelerle ilgili bir cerahi işlem geçirme durumu sorgulanır. Ameliyat olma durumu incelenir.

•       BAK: Meme büyüklüğü, meme ucuna bakılır.  Meme de kızarıklık, şişlik meme ucunda zedelenmeye bakılır.  Ameliyat izine bakılır. Bir emzirme seansının başlangıç ve sonlanma dönemi tam olarak izlenir.

•       DOKUN: Memelerin yumuşak ya da sert olma durumuna incelenir. Herhangi bir kitle ele gelme durumu incelenir.

•       Saptanan olumlu bulgular övülür ve annenin özgüveni kazandırılır.

Meme biçim ve büyüklükleri emzirmeyi etkiler mi?

•       Bebek memenin ucunu değil memeyi emer

Düz ve içe çökük memelerin düzeltilmesi        

•       Doğum Öncesi Tedavi:

–      Yararsız

•       Hemen Doğum Sonrası:             

–      Anneye özgüven kazandırmak-memeler düzelecektir.

–      Bebeğin meme ucunu değil MEMEYİ emdiğini açıklamak,

–      Bebeğin tensel temasla memeyi keşfini sağlamak.

–      Annenin bebeği memeye erken tutmasına yardım etmek.

–      Değişik pozisyon denemek, örneğin koltukaltı.

–      Meme çıkarmak için anneye yardım (ilk 2-3 gün için pompa veya şırınga kullanımı).

Gerekirse ilk iki hafta:

–      Anne sütünü alıp bebeğe bardakla verme, anne sütünü bebeğin ağzına sağma.

İçe çökük meme başının çıkarılmasında farklı yöntem uygulayanlar var mı?

•       Meme kılıfları:

–      Bebeğin emmesi için meme ucuna takılan geniş plastik ya da cam tabanı olan yapay meme uçlarıdır.

–      İçe çökük ya da yaralı meme ucu vakalarında kullanan anneler vardır.

–      Meme başına verilen uyarıyı azaltarak oksitoksin refleksini ve  süt üretimini azaltır.

–      Düşük kilo alımı ve dehidratasyona yol açar. 

–      Kılıflar bakteri ya da mantarların kolay yerleşebileceği bir ortam oluşturur.

–      Bir kez başlayınca bırakmada zorluk yaşanabilir.

ÖNERİLMEZ…

Dolu meme

•       Sıcaktır

•       Ağırdır

•       Serttir

•       Süt akar

•       Ateş yoktur

Tıkanmış meme

•       Acı verir

•       Ödemlidir

•       Meme ucu düzleşmiştir

•       Parlaktır

•       Kırmızı görülür

•       Süt akmaz

•       24 sa ateş olabilir

Meme tıkanmasının nedenleri ve önlemleri

     NEDENLERİ

•       Fazla süt

•       Emzirmeye başlamanın gecikmesi

•       Memeye kötü yerleşme

•       Sütün seyrek boşaltılması

•       Emzirmenin kısa kesilmesi

    ÖNLEMLERİ

•       Doğar doğmaz tensel temasın başlaması,

•       İlk bir saat içinde emzirilmenin başlaması

•       İyi yerleşmeyi sağlamak

•       Emzirmeyi sınırlandırmamak; bebek istedikçe, günde en az 8-12 kez emzirilmenin sağlanması

•       Anne bebeğin 24 saat aynı odada olmasını sağlamak

•       Bebeğe emzik ya da biberon verilmemesi

•       Bebek bir süre emmeyecek ise anneye süt sağmasının öğretilmesi ve sürekliliğinin desteklenmesi

MEME TIKANMASININ TEDAVİSİ

•       Sırta masaj, oksitosin refleksi

•       Mastit

•       Tıkalı kanal ve iltihabın tedavisi

ÖNCELİKLE                              Süt akışı arttırılmalı

Nedenini bul ve düzelt:              Kötü yerleşme

                                                               Dar giysi, sutyen ya da parmak baskısı

                                                               Büyük memede az akış

Öneri:                                                  Sık emzirme

                                                               Tıkalı kanaldan meme ucu doğrultusunda hafif masaj

                                                               Ilık yaş pansuman

                                                               Tam istirahat

                                                               Yeterli beslenmesi ve uygun miktarda sıvı alması            

Denemesini öner:                        Emzirmenin sağlam taraftan başlatılması

                                                               Pozisyon değiştirme

•       Mastitte ilaç tedavisi

•       Ağrı kesiciler (paracetamol, ibuprofen)

•       Antibiyotik tedavisi

–      Annenin 24 saatten uzun süren ateşi varsa YA DA

–      Bakteri girişine elverişli meme ucu çatlakları varsa, YA DA

–      Süt akımı sağlandıktan 24 saat sonra bir iyileşme söz konusu değilse YA DA

–      Annenin genel durumu bozuluyorsa tedavi başlanır.

–      Toplam 10-14 gün antibiyotiğe devam etmesi gerekmektedir.

İnfektif mastit

Etken: S. Aureus, Streptokok, E.coli

Penisilinaza dirençli bir antibiyotik

–      Flucloxacillin 500 mg X 4/gün, 10-14 gün (yemeklerden 30 dk önce)

–      Cefaleksin, clindamisin

–      Eritromisin 250-500 mg X 4 / gün, 10-14 gün

•       Mastit vaka yaklaşımı

–      Laktasyon desteği gerekli

–      Süt kültürü: dirençli ve hastane kaynaklı vakalarda

–      S. Aureus etkili antibiyoterapi

–      Emzirilme bebeğe zarar vermez, süt akışını sağlamak için gerekli.

Kanıt düzeyi: C (Konsensus: deneyim ya da vaka kaynakları)

•       Meme absesi

•       Mastit vakalarında %3

•       Meme başı çatlakları

•       Neden?

•       Nasıl tedavi edelim?

Kandida enfeksiyonu

•       Kolaylaştırıcı faktörler

–      Bebekte emzik,

–      Annenin meme kılıfı kullanması

–      Antibiyotik kullanımı

Kandida tedavisi

•       Tedavi

–      Gentian viole boyası:

•       bebeğin ağzına %0.25 GV solüsyon lezyonların geçmesinde 3 gün sonraya kadar ya da 5 gün

•       Meme uçlarına %0.5 GV 5 gün

–      Nystatin krem 100.000 IU/g, sol 100.000/ml

•       Günde 4 kez emzirme sonrası, 7 gün ya da iyileşene kadar

–      Emzik ya da meme kılıfının bırakılması

Frenulum kısalığı

•       Dil normal ama biraz kısadır

•       Bebekler iyi emebilirler

•       Emmede zorlanma oluyorsa-ağzına daha çok meme dokusu almasını sağlayın

•       Cerrahi operasyon

Meme ucu yaralarında

•       Neden?

•       Bebeğin yerleşmesini kontrol ediniz.

•       Tıkanıklık, çatlak, Kandida için memeleri kontrol ediniz

•       Kandida, dil bağı için bebeği kontrol ediniz

•       Uygun tedavi

•       Özgüven

•       Yerleşmeyi düzeltin

•       Emzirmeye devam edin

•       Tıkanıklığı azaltın; sık emzirme, sütün sağılması

•       Deri kızarık, parlak, pul pul ise, kaşıntı ve deride ağrı varsa; kandida tedavisi

•       Anneye öğüt;

–      Memeyi günde sadece bir kez sabunsuz yıka

–      İlaçlı losyon yada merhemlerden kaçın

–      En son gelen sütü meme ucuna sür ve memeler açık halde 1-2 dakika kurumasını bekle